11+ sonuçları elinizde ve ortaokul başvurusu için son gün 31 Ekim. Şimdi yapmanız gereken tek şey var: sonucunuza göre tercih listesini doğru sıralamak ve formu zamanında göndermek.
Seminerlerde en çok sorulan soru hep aynı: "Grammar'ı birinci yazarsam ve alamazsam, ikinci tercihimi de kaybeder miyim?" Kısa cevap: Hayır. Bu yazıda nedenini, sonucunuza göre nasıl sıralama yapacağınızı ve başvurudan sonra sizi neyin beklediğini adım adım anlatıyorum. Yazı İngiltere'nin tamamı için geçerli; bölgenize özel kurallar için belediyenizin (council) ortaokul başvuru kitapçığına mutlaka bakın.
Ne zaman | Ne oluyor |
|---|---|
Eylül başı | Ortaokul başvuruları açılır |
Ekim ortası | 11+ sonuçları açıklanır (bölgeye göre değişir) |
31 Ekim | Başvuru için son gün (ülke geneli) |
1 Mart | National Offer Day: teklif günü (hafta sonuna denk gelirse ilk iş günü) |
Mart | Teklifi kabul, bekleme listesi, itiraz başvurusu |
Bu yıl için not: 31 Ekim 2026 bir cumartesi ve birçok bölgede yarıyıl tatili (half-term) haftasına denk geliyor. Son güne bırakmayın; okul ve belediye ofisleri kapalı olabilir. Teklif günü 1 Mart 2027 pazartesi.
Önce kural: Tercihler eşit değerlendirilir
İngiltere'de ortaokul yerleştirmesi equal preference (eşit tercih) sistemiyle yapılır. Bu sistem School Admissions Code ile yasal zorunluluktur; okulların "bizi birinci yazanı önce alırız" demesi yasaktır.
Sistem iki adımda işler:
- Her okul, sizin onu kaçıncı sıraya yazdığınızı bilmeden değerlendirir. Formdaki her okul ayrı bir başvuru gibidir. Okul yalnızca kendi kriterlerine bakar: grammar okullarında 11+ sonucu, diğerlerinde kardeş, mesafe gibi kriterler.
- Birden fazla okul sizi alabiliyorsa, sıralama devreye girer. Belediye size yalnızca bir teklif yapar: yer çıkan okullar arasında listenizde en üstte olan.
Bir örnek: Ayşe Hanım formuna şu sırayla yazıyor: 1. Grammar A, 2. Grammar B, 3. Mahalledeki okul. Grammar A, Ayşe Hanım'ın kızını yer olmadığı için alamıyor; Grammar B ve mahalledeki okul alabiliyor. Teklif Grammar B'den gelir. Mahalledeki okul düşer, çünkü daha üstteki bir tercih tutmuştur. Kız, Grammar A'nın bekleme listesine girer.
Bundan çıkan sonuç: Tercih sırası şansınızı değiştirmez, yalnızca birden fazla yer çıkarsa hangisinin size verileceğini belirler. Bu yüzden listeyi "nereye girebilirim" diye değil, "gerçekten en çok nereyi istiyorum" diye sıralayın.
Kaç tercih yazabilirim? En az 3, bölgeye göre 6'ya kadar (örneğin Londra'da 6, Kent'te 4). Sayıyı belediyenizin kitapçığından kontrol edin.
Not: Sitemizdeki İngiltere'de Okul Başvurusu ve Yerleştirme Süreci yazısı süreci genel hatlarıyla anlatıyor; bu yazı 11+ sonrası sıralamaya odaklanıyor. Okulların kriterleri için Oversubscription Criteria yazısına bakabilirsiniz.
Oversubscription criteria: her okulun kendi kuralları var
Bir okula kontenjanından fazla başvuru gelirse yerler okulun oversubscription criteria (aşırı başvuru kriterleri) listesine göre dağıtılır. Bu liste okuldan okula değişir ve sonucu çoğu zaman tercih sıranızdan çok daha fazla belirler.
Başvurduğunuz her okulun kriterlerini mutlaka okuyun. Okulun sitesinde "Admissions Policy" veya "Admission Arrangements" başlığı altında, ayrıca belediyenizin ortaokul kitapçığında yer alır. Akademilerde bu kuralları belediye değil okulun bağlı olduğu trust belirler; bu yüzden komşu iki okulun kuralları birbirinden çok farklı olabilir.
Non-selective bir okulda tipik sıralama:
- EHCP'sinde okulun adı geçen öğrenciler. Bu bir kriter değildir; okul bu öğrencileri kriterlerden önce almak zorundadır.
- Bakım altındaki veya daha önce bakım altında olmuş çocuklar (looked after / previously looked after). Yasa gereği her zaman ilk sıradadır.
- Tıbbi veya sosyal nedenle o okula gitmesi gereken çocuklar (belgeyle).
- Kardeşi Eylül'de hâlâ okulda olacak öğrenciler.
- Okul personelinin çocukları (bazı okullarda).
- Mesafe: okula en yakın oturandan başlanır. Eşitlik olursa genellikle kura çekilir.
Örnek: Bir okulun kontenjanı 180, başvuru 400. EHCP ile 6 öğrenci, bakım altındaki 4 çocuk, kardeş kriteriyle 70, personel çocuğu olarak 2 öğrenci yerleşiyor. Geriye kalan 98 yer mesafeye göre dağıtılıyor ve son yer 1,8 km'de oturan öğrenciye veriliyor. Bu okula 2,5 km uzakta oturan ve kardeşi olmayan bir öğrencinin, tercih sırası ne olursa olsun yer alma şansı düşüktür.
Grammar okullarında önce sınav standardını geçmiş olmak gerekir. Geçenler arasında okul; en yüksek puan, belirli bir bölgede (catchment) oturmak, mesafe veya ücretsiz okul yemeği alan (Pupil Premium) öğrencilere öncelik gibi kendi kriterlerini uygular. İnanç temelli (faith) okullar ise genellikle düzenli ibadete katılımı gösteren bir belge ister.
Kriterleri okurken şu dört soruyu sorun: Hangi kriterlere uyuyorum? Mesafe nasıl ölçülüyor (kuş uçuşu mu, yürüme mesafesi mi)? Ek form (SIF) isteniyor mu? Geçen yıl son yer hangi kriterle ve hangi mesafede verildi?
Sonucunuza göre listeyi nasıl kurarsınız?
1. Çocuğunuz 11+'ı geçti (qualified / selective)
Tebrikler, ama bir şeyi netleştirelim: geçmek, yer garantisi değildir. Geçmek yalnızca "bu okula başvurabilir" demektir. Grammar okullarının çoğu kontenjanından fazla başvuru alır ve yerleri kendi kriterlerine göre dağıtır:
- Super-selective okullar en yüksek puandan başlayarak yer verir. Geçme puanını almış olmak yetmeyebilir.
- Diğer grammar okulları geçenler arasında genellikle mesafe, kardeş veya yakın bölge (catchment) kriterine bakar.
Ne yapmalı?
- Gerçekten istediğiniz grammar okullarını, en çok istediğinizden başlayarak listenin üstüne yazın.
- Her okulun geçen yılki yerleştirme verisine bakın: son yer kaç puanla ya da kaç km mesafeyle verildi? Bu veri genellikle belediyenin kitapçığında veya okulun sitesinde "allocation" ya da "admissions data" başlığıyla yer alır.
- Bu verilere göre gerçekçi şansınız olan en az bir grammar bulunsun.
- Listenin altına mutlaka güvenli bir non-selective okul ekleyin (bir sonraki bölüm).
2. Çocuğunuz 11+'ı geçemedi
Önce şunu bilin: 11+ sonucu çocuğunuzun ne kadar başarılı olacağını belirlemez. Birçok non-selective okul GCSE'de çok güçlü sonuçlar alıyor.
- Geçemediğiniz bir grammar'ı yazarsanız teklif gelmez. Bu, diğer tercihlerinize zarar vermez ama bir tercih hakkını boşa harcar.
- İstisna: O grammar için ileride itiraz (appeal) etmeyi düşünüyorsanız okulu formda mutlaka yazın. İtiraz yalnızca başvurduğunuz okullar için yapılabilir. İtiraz için güçlü kanıt gerekir (sınav günü hastalık, okul raporları, öğretmen görüşü gibi); kolay kazanılmaz.
- Bazı bölgelerde 31 Ekim'den önce sonucun yeniden değerlendirildiği bir review süreci var. Bölgenizde olup olmadığını belediyenizden veya grammar okulundan öğrenin.
- Kalan tercihleri, araştırdığınız iyi non-selective okullarla doldurun.
3. Puanınız sınırda
Geçtiniz ama puanınız geçen yılki son yer puanına yakınsa ya da tam tersine az farkla geçemediyseniz:
- O okulu yazın, ama listenin geri kalanını bu okul hiç yokmuş gibi kurun.
- Güvenli tercih ve güçlü alternatifler sizin asıl planınızdır; grammar sürpriz olursa bonus olur.
4. Başka bölgedeki bir grammar'a başvuruyorsanız
Belediye sınırını aşan okullar dahil, tüm tercihlerinizi yaşadığınız belediyeye tek formla yaparsınız. Diğer belediyenin okulu sizin formunuzda yer alır; iki ayrı form doldurmazsınız. Bu okullarda mesafe kriteri ve catchment genellikle belirleyicidir, kontrol edin.
5. Çocuğunuz 11+'a hiç girmedi
Sınava girmeyen bir çocuğa grammar okulundan teklif gelmez. Grammar yazarsanız o tercih boşa gider; bazı bölgelerde sınava girmemiş çocuklar grammar bekleme listesine de alınmaz.
- Tüm tercihlerinizi non-selective okullarla doldurun ve her birinin kriterlerini okuyun.
- Bölgeye yeni taşındıysanız veya sınav tarihini haklı bir nedenle kaçırdıysanız, bazı bölgelerde geç sınav (late testing) imkânı vardır. Hemen belediyenizi veya grammar okulunu arayın; bu imkân sınırlıdır ve her bölgede yoktur.
- Grammar'a ilerleyen yıllarda geçmek mümkündür: bazı grammar okulları Year 8 ve sonrası için sınavla öğrenci alır, birçoğu Year 12'de (sixth form) dışarıdan öğrenci kabul eder.
Özel okullar ve İngiltere dışından başvuranlar
Özel (independent) okullar
Özel okullar belediye başvurusunun parçası değildir; belediye formuna yazamazsınız. Başvuruyu doğrudan okula yaparsınız. Her okulun kendi giriş sınavı, mülakatı, son başvuru tarihi ve burs (scholarship / bursary) takvimi vardır; bunlar genellikle sonbahar ve kış aylarındadır. Okulların sitelerini şimdiden kontrol edin.
Özel okulu düşünüyor olsanız bile belediye başvurusunu 31 Ekim'den önce mutlaka yapın. Özel okuldan teklif gelir ve onu seçerseniz devlet okulu teklifini sonradan reddedersiniz. Ama belediye başvurusu yapmazsanız ve özel okul olmazsa, geç başvuru yapmak zorunda kalırsınız. Çocuğunuz şu an özel bir ilkokuldaysa da devlet ortaokulu için aynı kural geçerlidir: başvuru belediyeye yapılır.
Galler, İskoçya veya Kuzey İrlanda'da yaşıyorsanız
İngiltere'de yaşayanlar başvuruyu kendi belediyelerine yapar. İngiltere dışında yaşıyor ve İngiltere'deki bir okula başvurmak istiyorsanız, başvuruyu okulun bağlı olduğu İngiltere belediyesine doğrudan yaparsınız. Aynı 31 Ekim son tarihi ve 1 Mart teklif günü sizin için de geçerlidir. Grammar'a başvuracaksanız o bölgenin 11+ sınavına kayıt ve sınav tarihlerinin de çok daha önce olduğunu unutmayın.
İngiltere belediyesinin formuna Galler veya İskoçya'daki okulları yazamazsınız. Bu ülkelerin sistemleri ayrıdır:
- Galler: Başvurular yaşadığınız Galler belediyesine yapılır. Son tarihler belediyeye göre değişir ve 31 Ekim olmayabilir.
- İskoçya: Sistem tamamen farklıdır. Çocuklar genellikle P7'den S1'e, bağlı oldukları bölgedeki (catchment) okula geçer. Başka bir okul istiyorsanız belediyeye placing request yaparsınız.
Yani hem İngiltere'deki hem de yaşadığınız ülkedeki okullara başvurmak istiyorsanız iki ayrı başvuru yapmanız gerekir. Her iki belediyenin tarihlerini ayrı ayrı kontrol edin.
İngiltere'ye taşınma aşamasındaysanız: Belediyelerin çoğu yeni adresi ancak ev satın alma sözleşmesi kesinleştiğinde (exchange of contracts) veya kira sözleşmesi imzalandığında kabul eder. O zamana kadar başvuruyu şu anki adresinizle yapın ve taşınınca belediyeye bildirin.
Güvenli tercih ve sık yapılan hatalar
Güvenli tercih, kriterlerine göre çocuğunuzun neredeyse kesin yer alacağı ve gitmesini kabul edebileceğiniz bir okuldur. Genellikle evinize en yakın, geçen yıl son yerin sizin mesafenizden daha uzağa verildiği okuldur. Bunu listenin en altına yazın.
Neden önemli? Listedeki hiçbir okuldan yer çıkmazsa belediye çocuğunuzu yer kalan en yakın okula yerleştirir. Bu çoğu zaman kimsenin tercih etmediği, evden uzak bir okul olabilir.
Velilerin en sık yaptığı hatalar:
- "Garantici" sıralama. Okulu, girme şansı yüksek diye istediğinizden daha üste yazmak. Equal preference sisteminde buna gerek yok; gerçek tercih sıranızı yazın.
- Sadece grammar yazmak. Tüm tercihler grammar ve hiçbiri tutmazsa güvenli tercihiniz yoktur.
- Tek okul yazmak. "Başka okul istemiyoruz" diye tek okul yazmak sizi korumaz; yer çıkmazsa okulu belediye seçer.
- Tercih hakkını boş bırakmak. Kullanmadığınız her satır, kaçırılmış bir şanstır.
- Geçme puanını yer garantisi sanmak. Geçen yılın yerleştirme verisine bakmadan karar vermek.
- Son güne bırakmak. Sistem yoğunluğu, ek form eksikliği veya teknik sorunlar başvuruyu geç başvuruya çevirebilir.
Formu göndermeden önce kontrol listesi
- Başvuruyu yaşadığınız belediyenin sitesinden yapıyorum (başka belediyedeki okullar dahil).
- Tercihlerimi gerçek isteğime göre sıraladım.
- Yazdığım her okulun oversubscription kriterlerini okudum; grammar'lar için geçen yılın yerleştirme verisine de baktım.
- Listenin altında güvenli bir okul var.
- Tüm tercih haklarımı kullandım.
- İtiraz etme ihtimalim olan okulları da listeye yazdım (yazmadığım okul için itiraz edemem).
- İnanç temelli (faith) okullar ve bazı grammar okulları için istenen Supplementary Information Form (SIF) belgesini okulun istediği şekilde ve tarihte gönderdim.
- Adresim doğru ve güncel. Yanlış veya yanıltıcı adres vermek suç sayılır ve teklif geri alınabilir.
- Kardeş, özel ihtiyaç (EHCP) gibi kriterler varsa ilgili bilgileri ekledim.
- Formu gönderdim ve onay e-postasını / başvuru numarasını sakladım.
Formu 31 Ekim'den önce istediğiniz kadar değiştirebilirsiniz. Son tarihten sonra tercih değişikliği genellikle ancak taşınma gibi istisnai durumlarda kabul edilir.
Başvurudan sonra: 1 Mart ve sonrası
Teklif günü (1 Mart): Belediye size tek bir okul teklifi gönderir; online başvurduysanız e-postayla. Teklifi belediyenin verdiği süre içinde (genellikle iki hafta) kabul edin.
İstediğiniz okul değilse bile teklifi kabul edin. Kabul etmek bekleme listesindeki yerinizi veya itiraz hakkınızı etkilemez; sadece Eylül'de çocuğunuzun bir okulu olmasını garanti eder. Elinizde başka bir yer yokken teklifi reddetmeyin.
Bekleme listesi: Size teklif edilen okuldan daha üstte yazdığınız okulların bekleme listesine genellikle otomatik alınırsınız (bazı belediyelerde başvurmanız gerekir). Okullar bu listeyi en az 31 Aralık'a kadar tutmak zorundadır. Sıranız sizin yerinize göre değil, okulun kriterlerine göre belirlenir; aileler başka yerleri kabul ettikçe listeler hareket eder. Bazı bölgelerde 11+'ı geçmemiş çocuklar grammar bekleme listesine alınmaz.
İtiraz (appeal)
Formunuza yazdığınız ve yer alamadığınız her okul için itiraz edebilirsiniz. Formunuza yazmadığınız bir okul için itiraz hakkınız yoktur. İtiraz, ancak başvurup reddedildiğiniz bir karara karşı yapılır. Bu yüzden itiraz etme ihtimaliniz olan her okulu 31 Ekim'den önce listeye ekleyin. Listeye yazmadığınız bir okul için itiraz etmek isterseniz önce o okula sonradan başvurup reddedilmeniz gerekir; bu da zamanında başvuranlardan sonra değerlendirilir.
Süreç şöyle işler:
- Başvuru: İtirazı teklif mektubunda yazan tarihe kadar yazılı yaparsınız. Bu süre teklif gününden itibaren en az 20 okul günüdür. Gerekçelerinizi ve belgelerinizi ekleyin.
- Duruşma: Okuldan bağımsız, üç kişilik bir kurul dinler. Önce okul (veya belediye) neden yer veremediğini anlatır, sonra siz çocuğunuzun neden bu okula ihtiyacı olduğunu anlatırsınız.
- Kurulun baktığı iki şey: Kriterler doğru ve adil uygulandı mı? Çocuğunuzun bu okula gitmemesinin ona vereceği zarar, okula fazladan bir öğrenci almanın vereceği zarardan daha mı büyük?
- Karar: Karar size yazılı bildirilir ve bağlayıcıdır.
Grammar itirazlarında kurul ayrıca çocuğunuzun grammar seviyesinde olup olmadığına bakar. Sınav gününe ait hastalık veya olağanüstü bir durum, okul raporları ve öğretmen görüşleri gibi kanıtlar burada belirleyicidir.
İtiraz sırasında da size teklif edilen okulu kabul edin; itiraz kazanılırsa yer değiştirirsiniz. Ayrıntılar için Appeal (İtiraz) Süreci yazımıza ve iki ailenin deneyimini anlatan Grammar School Appeal Süreci yazısına bakın.
31 Ekim'i kaçırdıysanız: Hemen geç başvuru (late application) yapın. Geç başvurular, zamanında gelenlerin hepsi yerleştirildikten sonra değerlendirilir; popüler okullarda yer kalma ihtimali çok düşer. Bekleme listesi ve yıl içi başvurular için Okul Başvuru Süreçleri yazısına göz atabilirsiniz.
Son söz
Özetle: gerçek isteğinize göre sıralayın, gerçekçi en az bir seçenek ve bir güvenli okul ekleyin, tüm haklarınızı kullanın ve 31 Ekim'i beklemeden gönderin. Gerisini equal preference sistemi halleder.
Year 6 yılının tamamı için Year 6 Aile Rehberi: Büyük Geçiş Yılı, okulları karşılaştırmak için Okul Seçimi Rehberi 2 – Ortaokul yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sorularınızı yorumlara yazın. Giriş yaparak bu yazının altına yorum bırakabilirsiniz; gelen sorulara göre yazıyı güncelleyeceğiz. Lütfen çocuğunuzun adını, okulunu veya puanını paylaşmayın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Tercih sayısı, tarihler ve kriterler bölgeden bölgeye değişir; kesin bilgi için belediyenizin ortaokul başvuru kitapçığını esas alın.