Ev adresiniz, çocuğunuzun okulunu belirler
İngiltere'de devlet okullarına yerleşmenin en belirleyici kriteri çoğu zaman notlar değil, evinizin okula olan mesafesidir. Bu yüzden "hangi okul" sorusu, aslında "hangi sokakta oturuyoruz" sorusuyla birlikte cevaplanır.
Bu yazıda İngiltere'de kaç secondary school olduğunu, her yıl açıklanan "ilk 400" listelerinin neye göre hazırlandığını ve bu listelerin coğrafyasını iki veri setinden çıkardığımız bulgularla anlatıyoruz. Ardından iyi bir okulun çocuğun geleceğine gerçekte ne kattığını ve taşınma ya da ev seçimi kararında okulun neden hesaba katılması gerektiğini konuşacağız.
Kullandığımız iki kaynak:
- The Times & Sunday Times Parent Power 2026 – Birleşik Krallık'taki en iyi 400 devlet ortaokulu (GCSE ve A-level sonuçlarına göre).
- Eğitim Bakanlığı (DfE) KS5 Destination verisi – A-level bitiren öğrencilerin en çok hangi okullardan seçkin üniversitelere gittiğine göre sıralanmış ilk 400 devlet okulu.
Birleşik Krallık'ta kaç secondary school var?
Birleşik Krallık'ta yaklaşık 4.200 devlet secondary school var; bunların 3.456'sı İngiltere'de. İlk 400 listesine girmek, yani okulların en iyi yaklaşık %10'unda olmak demek.
Ülke | Devlet secondary school | Özel (independent) okul* |
|---|---|---|
İngiltere (England) | 3.456 | 2.456 |
İskoçya | 360 | 91 |
Galler | 176 | 82 |
Kuzey İrlanda | 190 | 13 |
Toplam | 4.182 | 2.642 |
*Özel okul sayısı ilkokul ve ortaokulun toplamıdır. Kaynak: Tes, 2025 resmi verileri.
İngiltere'deki devlet ortaokullarının büyük çoğunluğu bugün academy veya free school statüsünde (DfE 2025/26: %83,9). Aileler açısından asıl önemli ayrım ise şu:
- Comprehensive (karma) okullar: Sınav yok. Yerleşmede kardeş önceliği ve evin okula uzaklığı belirleyici.
- Grammar (seçici) okullar: 11+ sınavıyla öğrenci alır. Kent, Buckinghamshire, Lincolnshire ve Londra'nın bazı ilçelerinde yoğundur. Sadece Kent'te 32 grammar school var. Ayrıntılar için: Seçerek Öğrenci Alan Okullar ve Grammar Okulları
- Faith (inanç temelli) okullar: Mesafeye ek olarak dini bağlılık kriteri kullanabilir.
- Sixth form / 16-19 okulları: Sadece A-level dönemine (Year 12-13) öğrenci alır; GCSE sonuçlarıyla girilir.
Academy, free school, voluntary aided gibi türlerin ne anlama geldiğini ayrı bir yazıda anlatıyoruz: İngiltere'de Okul Türleri ve Okul Sıralamaları Nasıl Okunur?
"İlk 400" listeleri nedir, neye göre belirlenir?
Her yıl sonbahar sonu ve kış başında The Sunday Times, Parent Power rehberinde devlet ve özel okulları ayrı ayrı sıralar. Devlet okulları listesi ilk 400 okulu kapsar ve ailelerin en çok baktığı tablodur. Bu yazıda onu, bir de üniversite yerleşimine dayalı ikinci bir listeyi kullandık.
Liste 1: Times Parent Power 2026 | Liste 2: DfE Üniversite Yerleşimi | |
|---|---|---|
Neyi ölçer? | Sınav başarısı | Okuldan sonra nereye gidildiği |
Kriter | GCSE'de 9-7 not oranı + A-level'da A*-B not oranı | A-level bitirenlerin "top-third" (en seçkin üçte bir) üniversiteye gitme oranı |
Kapsam | Tüm Birleşik Krallık (Galler ve K. İrlanda dahil) | Sadece İngiltere |
Veri | Okulların en son sınav sonuçları | DfE'nin yayınladığı son destination verisi (yaklaşık 2 yıl önceki mezunlar) |
1. sıradaki okul | Queen Elizabeth's School, Barnet | King's College London Maths School |
Birkaç önemli not:
- Parent Power sadece sonuca bakar, ilerlemeye bakmaz. Zaten parlak öğrenci seçen okul, öğrenciye ne kattığından bağımsız olarak üstte çıkar. Bu yüzden listenin tepesi grammar okullarıyla doludur (Cognito).
- "Top-third üniversite" Oxbridge ile aynı şey değildir. DfE okul bazında Oxbridge rakamı yayınlamaz; Oxford, Cambridge, Imperial, LSE, UCL ve Russell Group'un çoğunu içeren bu grup en yakın resmi göstergedir.
- İkinci listeye 16-19 okulları ve sixth form kolejleri de girer. Örneğin ilk iki sırada matematik okulları var; bunlar Year 12'de öğrenci alır.
- İki listede de özel okullar yoktur. Yazı devlet okullarını anlatıyor.
Her iki listede de çok sayıda ortak okul var: posta koduna göre 246 okul iki listede birden yer alıyor. Yani yüksek sınav başarısı ile seçkin üniversiteye gitme çoğu zaman el ele gidiyor.
Veriler ne söylüyor? Dört çarpıcı bulgu
Aşağıdaki iki interaktif haritada her iki listedeki 400 okulun tamamı işaretli. Haritayı yakınlaştırıp kendi bölgenizi inceleyebilirsiniz. Bir okulun işaretine tıkladığınızda o okula ait veriler açılır: sıralaması, adresi ve posta kodu, okul türü (grammar, karma vb.), sınav sonuçları ya da mezunlarının üniversiteye yerleşme oranları. Haritayı sağ üst köşedeki simgeyle tam ekran da açabilirsiniz.
Harita 1: GCSE ve A-level sonuçlarına göre ilk 400 devlet okulu (Times Parent Power 2026)
Harita 2: Mezunlarının üniversiteye yerleşmesine göre ilk 400 devlet okulu (DfE verisi)
1. İyi okullar birkaç bölgede toplanıyor
İki listede de okulların yaklaşık dörtte biri Londra'da, yarısına yakını London ve South East bölgelerinde. North East ve East Midlands ise listede çok az temsil ediliyor.
Bölge (posta koduna göre) | Times ilk 400 | Üniversite yerleşimi ilk 400 |
|---|---|---|
London | 104 | 108 |
South East | 68 | 66 |
East of England | 39 | 39 |
South West | 39 | 32 |
North West | 34 | 38 |
West Midlands | 30 | 40 |
Yorkshire and the Humber | 24 | 30 |
East Midlands | 13 | 27 |
North East | 11 | 17 |
Wales ve Northern Ireland | 33 | – (listede yok) |
Bölgeler posta kodu alanına göre yaklaşık olarak gruplandı; birkaç sınır okul farklı sayılmış olabilir.
2. Listenin tepesi grammar okullarının
Times listesinde ilk 10 okulun 10'u, ilk 50'nin 48'i tamamen seçici (grammar) okul. Karma (comprehensive) okullar ancak 59. sıradan sonra görünmeye başlıyor.
Times sıralaması | Grammar | Kısmen seçici | Karma (comprehensive) |
|---|---|---|---|
İlk 10 | 10 | 0 | 0 |
İlk 50 | 48 | 2 | 0 |
İlk 100 | 90 | 3 | 7 |
İlk 200 | 135 | 13 | 52 |
İlk 400 | 158 | 33 | 209 |
Ama iyi haber şu: ilk 400'ün yarıdan fazlası (209 okul) sınavı olmayan karma okul. Bu okullara girmenin yolu 11+ değil, doğru adreste oturmak. JFS (Harrow), Tauheedul Islam Girls' (Blackburn), The Charter School North Dulwich ve Waldegrave (Twickenham) ilk 100'e giren karma okullardan.
3. İyi okuldan çıkan çocuğun seçkin üniversiteye gitme şansı çok yüksek
Üniversite yerleşimi listesindeki 400 okulda A-level bitirenlerin ortalama %47'si "top-third" bir üniversiteye gidiyor; listenin tepesinde bu oran %85-90. Ortalama %83'ü herhangi bir üniversiteye devam ediyor. Aynı okullarda dezavantajlı öğrencilerin top-third oranı ise %37: okul fark yaratıyor, ama aile arka planı da hâlâ belirleyici.
4. Kent ve South East London öne çıkıyor
Kent ve Bromley-Bexley bölgesinde Times listesinde 33 okul, üniversite listesinde 23 okul var; neredeyse hepsi grammar. St Olave's (Orpington), Dartford Grammar, Tonbridge Grammar ve The Judd her iki listede de üst sıralarda. Bu bölgede oturan bir aile için Kent Test (11+) hazırlığı, okul seçiminin merkezindedir.
İyi bir okula yerleşmek ne demek?
İyi okul, sadece yüksek not ortalaması demek değildir; çocuğunuzun 7 yıl boyunca içinde yaşayacağı çevre ve beklenti düzeyi demektir. Year 7'de girilen okul, çoğu zaman Year 13'e kadar aynı kalır ve GCSE, A-level ve üniversite yolculuğunun zeminini oluşturur.
Gerçekte fark yaratan şeyler:
- Akran etkisi: Çalışkan, hedefi olan arkadaşlar arasında çalışmak normalleşir. "Oxford'a başvuruyorum" cümlesi sıradan bir cümle olur.
- Ders seçenekleri: Güçlü okullar Further Maths, üçüncü bilim, Latince, ikinci yabancı dil gibi dersleri açabilir. Zayıf okullarda bu dersler öğrenci sayısı yetmediği için kapanır.
- Öğretmen kadrosu: Branş öğretmeni bulmakta zorlanmayan okullarda matematik ve fen dersleri gerçek uzmanlarca verilir.
- Üniversite ve kariyer rehberliği: Oxbridge ve tıp başvuruları için mülakat hazırlığı, UCAS kişisel yazısı desteği, mezun ağı ve iş deneyimi fırsatları.
- Okul dışı fırsatlar: Olimpiyatlar ve yarışmalar, münazara, DofE, müzik ve spor takımları – başvuru dosyasını güçlendiren şeyler.
- Sixth form: Kendi sixth form'u güçlü olan okulda çocuk 16 yaşında okul değiştirmek zorunda kalmaz.
Dengeli bakmak da gerekiyor:
Liste her şey değildir. Parent Power okulun öğrenciye kattığı değeri değil, ham sonucu ölçer. Listede olmayan ama Ofsted raporu güçlü olan ve Progress 8 skoru yüksek bir okul, çocuğunuz için daha iyi olabilir.
- Ofsted Kasım 2025'ten beri "Outstanding / Good" gibi tek kelimelik genel not vermiyor; her alanı ayrı notlayan rapor kartlarına geçti. Henüz yeniden denetlenmeyen okullarda eski notlar görünmeye devam ediyor.
- Covid nedeniyle 2020-2021'de SATs yapılmadığı için 2025 ve 2026 GCSE dönemleri için Progress 8 hesaplanmıyor. Bakanlık bu yıllarda okulların en son 2022-23 ve 2023-24 Progress 8 skorlarını gösteriyor (Tes).
- Her çocuk grammar okuluna uygun değildir. Sürekli en alt dilimde hissetmek, iyi bir karma okulda parlamaktan daha zararlı olabilir. Okul seçiminin akademik olmayan yönleri için: Okul Seçerken Sadece Akademik Başarı Yeterli mi?
- Aile desteği hâlâ en güçlü faktördür. Veriler de bunu gösteriyor: aynı iyi okulda dezavantajlı öğrencilerin seçkin üniversite oranı ortalamanın yaklaşık 10 puan altında.
Taşınmalı mıyız? Yerleşirken okulu hesaba katmak
Eğer imkanınız varsa, ev seçimini okul seçimiyle birlikte yapmak İngiltere'de bir çocuğun eğitimi için yapılabilecek en etkili kararlardan biridir. Sebebi basit: karma devlet okullarının çoğu, kardeş önceliğinden sonra öğrencileri eve olan mesafeye göre alır.
Catchment area nasıl işler?
- Çoğu okulun sabit bir sınırı yoktur. Fiili "catchment", o yıl kabul edilen son öğrencinin evinin okula uzaklığıdır ve her yıl değişir.
- Popüler okullarda bu mesafe birkaç yüz metreye kadar düşebilir. Belediyenin (council) yayınladığı son 3-5 yılın "last distance offered" verisine bakın.
- Mesafe kuş uçuşu veya en kısa yürüme yolu olarak ölçülebilir; okulun kabul politikası (admissions policy) hangisini kullandığını yazar. Her okulun öncelik sırasını anlattığımız yazı: Oversubscription Criteria
- Grammar okulları 11+ sınavıyla alır, ama bazılarının ayrıca belirli bir adres bölgesi şartı veya mesafeye dayalı önceliği vardır.
- Faith okulları dini bağlılık belgesi isteyebilir.
- Kardeş önceliği yüzünden en kritik olan ilk çocuktur: o girdiğinde küçük kardeşin de yolu genellikle açılır.
Adresinize ve 11+ sonucunuza göre 6 tercihi nasıl sıralayacağınızı Ortaokul Tercih Listesini Nasıl Sıralamalı? yazımızda anlattık.
Zamanlama: Ne zaman taşınmak gerekir?
Ne zaman? | Ne olur? |
|---|---|
Year 5 yazı (Haziran-Temmuz) | 11+ sınav kaydı (Kent Test için 1 Haziran-1 Temmuz arası) |
Year 6 Eylül | 11+ sınavı (Kent Test 2026'da 10-13 Eylül) |
Year 6, 31 Ekim | Secondary başvurusunun son günü; adres genellikle bu tarihte esas alınır |
Year 6, 1 Mart | National Offer Day – okul teklifleri açıklanır |
Pratikte bu, en geç Year 5'in sonuna kadar yeni adrese yerleşmiş olmanız gerektiği anlamına gelir. Daha erken taşınmak, çocuğun yeni ilkokuluna ve arkadaş çevresine alışması için de iyidir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Geçici adres riski: Sadece başvuru dönemi için kiralanan ev, belediyelerce kontrol edilir. Gerçek ikamet olmadığı anlaşılırsa okul teklifi geri alınabilir.
- Ev fiyatı primi: İyi okulların yakınındaki evler daha pahalıdır. Bir derlemeye göre "Outstanding" bir secondary okulun yakını İngiltere genelinde ortalama yaklaşık %6 (£20.000), Londra'da %10-15 prim taşıyor (HouseCheckup, 2025 verileri). En popüler okulların çevresinde fark çok daha yüksek olabilir (Santander araştırması, 2018: ilk 100 okul için %42).
- Kiralamak da bir seçenek: Ev almak yerine iyi bir okulun yakınında uzun dönemli kiralamak, okul yılları boyunca maliyeti dengeleyebilir. Adres gerçek ve sürekli olduğu sürece kira ile oturmak sorun değildir.
- Okul yılı ortasında taşınma (in-year admission): Yeni bölgede sadece boş yer olan okullara yerleştirilirsiniz. Popüler okullarda bekleme listesine girersiniz; yeni adresiniz sıranızı belirler. Ayrıntılar: Normal Başvuru, Yıl Ortası Başvuru ve Bekleme Listesi
- İstediğiniz okul çıkmazsa: İtiraz hakkınız var. Bkz. Appeal (İtiraz) Süreci ve Grammar School Appeal Süreci: İki Aile, İki Mücadele
- Okulu yerinde görün: Open day'lere gidin, Ofsted raporunu ve performans verilerini okuyun, okulun sixth form'unu ve ulaşımı kontrol edin.
Aileler için kontrol listesi
- Haritalarda yaşadığınız veya taşınmayı düşündüğünüz bölgedeki okulları bulun.
- Her okulun türüne bakın: grammar mı (sınav), karma mı (mesafe), faith mi?
- Karma okullar için belediyenin son 3-5 yıllık "last distance offered" verisini bulun.
- Grammar okullar için 11+ kayıt tarihlerini Year 5 başında takvime yazın (Year 5 Aile Rehberi: 11+ Hazırlık Yılı).
- Ofsted raporunu, Progress 8 ve Attainment 8 verilerini ve sixth form sonuçlarını okuyun.
- Open day'lere çocuğunuzla birlikte gidin; okulun ona uygun olup olmadığını birlikte değerlendirin.
- Taşınacaksanız en geç Year 5 sonuna kadar yerleşin ve adresin kalıcı olduğundan emin olun. Başvuru yılı için: Year 6 Aile Rehberi: Büyük Geçiş Yılı
Son söz
İngiltere'de iyi bir okul çoğu zaman bir adresle gelir. İlk 400 listeleri mükemmel bir ölçüt değil, ama güçlü okulların nerede toplandığını çok net gösteriyor. Ev alırken, kiralarken ya da şehir değiştirirken bu haritalara bir kez bakmak, çocuğunuzun önümüzdeki 7 yılını ve belki de üniversite yolculuğunu değiştirebilir.
Kendi çocuğunuz için okul ve kariyer planlaması yapmak isterseniz UKER Kariyer Planlama sayfamıza göz atın.
Kaynaklar
- The Times & Sunday Times Parent Power 2026 – İlk 400 devlet ortaokulu (DfE posta kodlarıyla eşleştirilmiş)
- DfE KS5 destination measures (england_ks5studesthe.csv) ve KS5 performans tabloları
- DfE – Schools, pupils and their characteristics 2025/26
- Tes – How many schools are there in the UK?
- Cognito – Top 100 UK secondary schools 2026: How the rankings work
- Leading Tuition – Kent Grammar Schools Guide 2026
- HouseCheckup – School catchment areas and property prices
- Property Reporter – Top state schools drive 42% house price premium (2018)